مخابرات

مشکلات عمده توسعه صنعت مخابرات در ایران عبارتند از : فقدان بخشهای قوی تحقیق و توسعه، عدم هماهنگی و نظارت مستمر سازمانهای مربوطه در کنترل و پایش شاغلان و تولیدکنندگان و فعالیتهای آنها، انحصار دولتی، فقدان قوانین و مقررات منسجم، جامع و نظام مند و فقدان برنامه ریزی مناسب و استفاده موثر از توانمندیهای فنی و صنعتی. در واقع برخی از مشکلات فوق در سالهای اخیر، بعنوان عوامل بازدارنده سرمایه گذاریهای خارجی مطرح بوده اند.
برای گذر از وضعیت فعلی و ایجاد صنعت تجهیزات مخابراتی توانمند در کشور لازم است بازارهای تقاضای کشور و منطقه به طور مستمر شناسایی و برنامه جامعی در این صنعت تدوین شود، همچنین باید تحقیق و توسعه در این حوزه تقویت و زنجیره تجاری‌سازی در این صنعت ایجاد شود.
ارتباط از طریق خط ثابت، عمر ۱۲۵ ساله دارد و تا همین امروز هم زنده مانده است که از طریق سیم فلزی یا فیبر نوری کار می‌کند. اما امروزه کمتر از پیش صدای افراد را از طریق خط تلفن ثابت می‌شنویم.
تلفن‌همراه، دنیای قدیمی تلفن ثابت را به تملک خود درآورده، درآمد‌ها در این بخش به‌شدت کاهش یافته ‌است و دیگر خدمات صوتی سنتی چندان مورد توجه نیستند. درحال‌حاضر شرکت‌های تلفن ثابت، خدمات باندپهن و خدمات مربوط به اینترنت را ارائه می‏ دهند و بدین وسیله تلاش می کنند مشترکان خود را حفظ و کمبود استقبال از تلفن ثابت و کاهش درآمد خود را جبران کنند.
نرخ نفوذ تلفن همراه در ایران نسبتا پایین است و از نظر پوشش در میان 15 کشور خاور میانه و شمال آفریقا در سال 1393 از رتبه سیزدهم برخوردار بود و همین موضوع دلیل خوشبینی سیاست گذاران به رشد آینده تلفن همراه در ایران است. پیش بینی می شود نرخ رشد تلفن همراه سالانه 5/2 درصد تا سال 1396 باشد، در حالیکه میانگین نرخ رشد سالانه برای منطقه 3/4 درصد پیش بینی شده است.
بازار مخابرات ایران در سال 1394 ارزشی معادل 16 هزار میلیارد تومان داشته است و باتوجه به این واقعیت که این بازار باید سهمی یک درصدی از بازار مخابرات جهان داشته باشد پتانسیل 4 برابر شدن بازار مخابرات ایران وجود دارد که این امر باید در آینده نزدیک محقق شود. وابستگی زیاد ایران به درآمد خدمات صوتی که به دلیل رقابت شدید تحت فشار است همراه با کاهش ارزش پول ملی بدین معناست که ایران در میان کشورهای منطقه پایین ترین متوسط درآمد به ازای هر مشترک را دارد.
ایران دو اپراتور همراه اصلی دارد که عبارتند از شرکت ارتباطات سیار ایران و ایرانسل. شرکت ارتباطات سیار متعلق به شرکت مخابرات ایران و نهادی دولتی است و ایرانسل، شرکتی نیمه خصوصی است که 49 درصد سهام آن متعلق به شرکت MTN آفریقای جنوبی می باشد. تالیا و رایتل اپراتورهای سوم و چهارم هستند که تالیا در جذب مخاطب در ایران موفق نبوده درحالیکه رایتل که اولین اپراتور عرضه کننده فناوری 3G در ایران بوده است با ارائه خدمات متنوع و مشتری پسند در جذب مخاطب موفق عمل کرده است. رایتل در سال 1394 فناوری 4G را عرضه کرد و موفقیتش در کسب رتبه سوم در بازار ایران با توجه به پوشش محدودش، بیانگر تقاضای انباشته برای خدمات سطح بالا مانند پیام چندرسانه ای و تماس تلفنی تصویری است که توسط رایتل پشتیبانی می شوند.
شتاب بالای نرخ بازگشت سرمایه در صنعت مخابرات نسبت به سایر زمینه‌ها و تقاضای فزاینده جهانی برای دریافت خدمات متنوع، توجه سرمایه گذاران را به این حوزه بیش از پیش معطوف کرده است، بطوریکه کشورهای مختلف با توجه به وضعیت اقتصادی موجود و اهداف از پیش تعیین شده، جهت گیری سیاستهای خود را با توجه به تغییر و تحولات مهم در حوزه ارتباطات و فناوری اطلاعات تصحیح و تنظیم می‌کنند.