خودرو

صنعت خودرو یکی از مهمترین صنایعی است که نقش قابل ملاحظه ای در رشد اقتصادی بازی می کند و به اعتقاد برخی این صنعت، مهمترین نیروی محرکه توسعه اقتصادی در قرن بیستم بوده و سالیان پیش "پیتر دراکر" به آن لقب صنعت صنعت ها را اطلاق نموده است و نیز یکی از مهمترین شاخصهای توسعه و پیشرفت صنعتی محسوب می شود.
اگر دقیقتر به صنعت خودروسازی در دوران قبل از انقلاب اسلامی نگاه کنیم بوضوح مشخص می شود که ایران در این دوران سیاست و برنامه ریزی مدبرانه، منظم و مدونی داشت و این صنعت پیشرفت قابل ملاحظه و مستمری نیز در دوران پس از پیروزی انقلاب اسلامی داشته است، بطوریکه خودروسازان ایرانی تا اندازه ای با کمک و حمایت دولت در تولید برخی برندها و مشارکت همزمان در رشد اقتصادی به خودکفایی رسیده اند.
بدیهی است که صنعت خودروسازی در ایران هنوز فضا برای پیشرفت و بهبود کمی و کیفی بیشتر در تمامی زمینه ها دارد و در واقع این صنعت فرصت بسیار بزرگی برای خودروسازان معروف خارجی و حضور فعال آنها در بازار جذاب ایران محسوب می شود. معمولا" یکی از مشکلات عمده در صنعت خودروسازی در ایران هزینه نهایی بالا بهمراه تعرفه های وارداتی بالا است ( قیمت محصولات در ایران چندین برابر بالاتر از کشورهای دیگر تعیین می شوند و حداکثر نرخ تعرفه واردات در سال 1395، 55 درصد مشخص شده است درحالیکه این نرخ در کشورهای همسایه 25 درصد است )، بطوریکه تنها بخش اندکی از جامعه توانایی کافی برای خرید اتومبیلهای با کیفیت و استانداردهای بالا، بویژه انواع وارداتی که از قیمتهای مقرون به صرفه برخوردار نیستند را دارند.
قطعه سازان خودرو پس از جنگ تحمیلی رشد صعودی و بی سابقه ای در ایران داشته اند و همچنین بویژه دولت در سالهای اخیر بطور مستمر از این روند حمایت و بسیار بیشتر از گذشته در توسعه صنعت خودروسازی کمک کرده است، چالش بزرگی از دیدگاه مشتریان در این صنعت در ایران وجود دارد بطوریکه همواره انتظارات و خواسته های مشتریان بیش از قابلیتها و امکاناتی بوده است که بطور معمول محصولات ارائه می دهند و مشکلات عمده ای که منجر به نارضایتی مشتریان شده اند عبارتند از : کیفیت پایین و غیرقابل قبول محصولات، هزینه نهایی بالا و خدمات پس از فروش نامناسب و نامطلوب، بنابراین این نارضایتی یکی از مهمترین و قویترین عوامل تمایل مشتریان به استفاده از خودروهای خارجی بوده است.
واردات اتومبیلهای خارجی به ایران روند روبه رشد و صعودی در سالهای اخیر داشته است، درضمن خودروسازان چینی بخش بزرگی از سهم بازار ایران را به خود اختصاص داده اند، اما این خودروسازان اغلب با اقبال عموم مردم مواجه نشده اند و مردم ایران به دلایل متعدد ازجمله گران بودن محصولات و خدمات پس از فروش و ضمانتهای نامطلوب، علیرغم ظاهر جذاب و قیمتهای رقابتی اعتماد لازم را به آنها ندارند.
بنظر می رسد در صنعت خودرو در ایران، عموم مردم توجه ویژه ای به قراردادهای خرید بلند مدت دارند، همچنین رقابت در دوره پساتحریم براساس کیفیت، تواناییهای مهندسی و تحویل بموقع محصولات است.
براساس آمار گمرک ایران، ارزش واردات و صادرات صنعت خودرو ( ازجمله قطعات یدکی ) در سال 1392 بترتیب 2/4 میلیارد و بیش از 263 میلیون دلار و در سال 1393 بترتیب بیش از 3/5 میلیارد و بیش از 243 میلیون دلار بوده است. شایان ذکر است که ارزش واردات در سال 1394 به حدود 1/2 میلیارد و صادرات در سه ماه انتهایی سال 1394 و سه ماه ابتدایی سال 1395 به بیش از 158 میلیون دلار رسیده است، بنابراین روند واردات از ابتدای سال 1394 کاهش و روند صادرات از اواخر سال 1395 افزایش یافته است و این آمار و واقعیتها، خبرهای مطلوب و مساعدی را برای خودروسازان ایرانی به ارمغان می آورند.
بازار خودرو در ایران بازاری بکر و بسیار بزرگ است که فرصتهای بیشماری را بهمراه دارد و نیاز به سرمایه گذاریهای سنگین و برنامه ریزی شده خواهد داشت، در تائید این فرصتها بیان این موضوع کفایت می کند که درطی فراخوان و اعلان عمومی پیش فروش خودرو با ثبت نام اولیه توسط دو خودروساز بزرگ داخلی در سال 1394 که تنها چند روز به طول انجامید بیش از 150000 خودرو فروخته شد و دو خودروساز بدلیل پاسخگویی به تعهدات خود، بسرعت پیش فروش بیشتر را متوقف کردند و این واقعیت، بیانگر تقاضای شدید بازار خودرو در ایران است.
قابل توجه است که سفرهای درون شهری بویژه در ایام تعطیل در سالهای اخیر در ایران رشد سریع و قابل ملاحظه ای داشته است و این شور و شوق زیاد مستلزم وجود اتومبیلهایی با کیفیت بالا، بی عیب و مجهز است که بنظر می رسد فرصتی ارزشمند برای خودروسازان داخلی و خارجی می باشد که درصدد کشف و سرمایه گذاری در بازار جذاب ایران هستند.
ضروری است سرمایه گذاران خارجی توجه فراوان و ویژه ای به وضعیت خاص بازار خودروی ایران داشته باشند تا بتوانند با عرضه محصولات مطلوب و موردپسند عموم مردم، نیازهای تقاضای موجود را برآورده کنند و نیز به موفقیت دست یابند.